آزمایشگاه تحقیقات دیابت (Diabetes Research Laboratory) در سال 1400 در محل مرکز تحقیقات فیزیولوژی دانشگاه علوم پزشکی سمنان توسط دکتر حبیب اله یاری بیگی عضو هیات علمی این دانشگاه راه اندازی گردید.
در این آزمایشگاه تحقیقاتی بر روی بیماری دیابت و پاتوفیزیولوژی مشکلات ناشی از دیابت (Diabetic Complications) شامل مشکلات شناختی، نفروپاتی دیابتی، و کارایی بافتهای کبد و پانکراس در محیط دیابتی مطالعه میشود. همچنین اثرات ضدالتهابی و آنتی اکسیدانی داروهای ضددیابت جدید شامل مهارکننده های SGLT2 و آنالوگهای Glp-1 و نقش این داروها بر مشکلات یاد شده در مدلهای انسانی و حیوانی بررسی میگردد. بعلاوه یکی از اهداف این ازمایشگاه تحقیقاتی ایجاد مدلهای حیوانی دیابتی در موشهای صحرایی با استفاده از رژیم غذایی حاوی ساکارز بالا میباشد. با توجه به اینکه مصرف رژیم غذایی پرکربوهیدرات یکی از عوامل خطر اصلی در بروز دیابت در انسان می باشد، در این آزمایشگاه سعی میشود که روشهای درمانی نوین برای کاهش یا پیشگیری از وقوع مقاومت به انسولین و بروز دیابت در انسان معرفی گردد.
هم اکنون چندین طرح تحقیقاتی در قالب طرح مستقل یا پایان نامه دانشجویان در این مرکز در حال اجرا میباشد. برخی از طرحهای درحال اجرا یا اتمام یافته عبارتند از:
- اثرات مهارکننده دی پپتیدیل پپتیداز-4 سیتاگلیپتین بر عملکرد شناختی و حافظه فضایی در مدل تجربی دیابت شیرین
- اثرات آمپاگلیفلوزین بر استرس اکسیداتیو و کارایی بافت کلیه در حیوانات دیابتی ناشی از STZ
- اثرات امپاگلیفلوزین بر کارایی پانکراس و بروز دیابت و اختلالات متابولیکی ناشی از غذای پر ساکارز در موش های آزمایشگاهی
- بررسی اثرات امپاگلیفلوزین بر شاخص های اکسیداتیو و عملکرد کلیه در مدل حیوانی دیابت ناشی از رژیم غذایی با ساکارز بالا
- اثرات مهارکننده های آنزیم دی پپتیدیل پپتیداز-4 بر پروفایل متابولیک و حافظه و عملکردهای یادگیری و حافظه در موش های آزمایشگاهی تغذیه شده با رژیم غذایی با ساکارز بالا
- اثرات لیناگلیپتین بر سیگنال دهی انسولین مغز و عملکردهای شناختی در موش های آزمایشگاهی تغذیه شده با رژیم غذایی با ساکارز بالا
- اثربخشی امپاگلیفلوزین بر عوامل متابولیک و آنزیم های کبدی در بیماران دیابتی نوع 2 مبتلا به کبد چرب غیر الکلی، یک مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی دوسوکور
- اثر سیتاگلیپتین بر پروفایل متابولیک، مشخصات التهابی، فعالیت های شناختی و عملکردهای پانکراس در بیماران دیابتی نوع 2، یک مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی دوسوکور
- بررسی اثربخشی سیتاگلیپتین بر عوامل متابولیک و تست های عملکرد کبد در بیماران دیابتی نوع 2 مبتلا به کبد چرب غیر الکلی، یک مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی دوسوکور
- اثرات مهارکننده SGLT2 امپاگلیفلوزین بر اختلالات شناختی موش های صحرایی دیابتی شده
برقراری ارتباط با محققان برتر بین المللی و همکاری با آنها در انجام طرحهای پژوهشی از اهداف دیگر آزمایشگاه تحقیقات دیابت میباشد. برخی از مقالات منتشر شده ماحصل تحقیقات انجام شده در این آزمایشگاه عبارتند از:
- Yaribeygi H, Hemmati MA, Nasimi F, Pakdel R, et al., Empagliflozin Alleviates Diabetes-Induced Cognitive Impairments by Lowering Nicotinamide Adenine Dinucleotide Phosphate Oxidase-4 Expression and Potentiating the Antioxidant Defense System in Brain Tissue of Diabetic Rats, Behavioural Brain Research, Volume 460, 5 March 2024, 114830.
- Yaribeygi H, Hemmati MA, Nasimi F, Maleki M, et al,. Sodium Glucose Cotransporter-2 Inhibitor Empagliflozin Increases Antioxidative Capacity and Improves Renal Function in Diabetic Rats. Journal of Clinical Medicine. 2023 Jun 1;12(11):3815.